جام فیروزه ای

هفت - پادشاهان کیانی قسمت اول کیقباد، کی کاوس

سلسله ی کیانی بعد از پادشاهان پیشدادی بود. شاهان این سلسله همگی لقب کِیْ دارند. دوران فرمانروایی خاندان کیانی را به دو بخش تقسیم می کنند:از کیقباد تا کیخسرو و از لهراسب تا پایان کار کیانیان. در دوره ی ساسانی، شاهان کیانی را با پادشاهان  هخامنشی مطابقت داده بودند. کیقباد بنا به متن های پهلوی، اوستا و شاهنامه اولین پادشاه سلسله ی کیانی است.کی کاوس یا کی اوس در متن های پهلوی و اوستا فرزند کی اَپیوِه است و کی اَپیوه فرزند کیقباد بود. در متن های پهلوی آمده است که کی کاوس بر هفت کشور و دیوان و آدمیان فرمانروایی می کرد. بنا بر شاهنامه کی کاوس دومین پادشاه کیانی و فرزند کیقباد بود. او صد و بیست سال پادشاهی کرد. هفت خوان رستم و داستان رستم و سهراب در دوران پادشاهی او اتفاق افتاد. منابع:تاریخ اساطیری ایران، ژاله آموزگار شاهنامه فردوسی، جلال خالقی مطلق شاه نامه ها، سیروس شمیسا نامه باستان، میرجلال الدین کزازی پژوهشی در اساطیر ایران، مهرداد بهار برای مطالعه ی مطالب بیشتر می توانید به سایت آکادمی دانا مراجعه کنیدDana Academy

شش - پادشاهان پیشدادی قسمت آخر نوذر و زَوْ

بنا به روایت شاهنامه نوذر فرزند منوچهر و از پادشاهان پیشدادی ست. پادشاهی او هفت سال طول کشید. نوذر پس از مرگ منوچهر و رسیدن به پادشاهی راه و رسم خردمندانه پدرش را کنار گذاشت و به ستم مردم و جمع کردن مال و اموال برای خود پرداخت. در آن زمان جهان به سمت ناامنی و آشوب رفت. در شاهنامه آمده که زَوْ، فرزند طهماسب که از نژاد فریدون است پس از کشته شدن نوذر به فرمانروایی ایران رسید. او از پادشاهان پیشدادی بود. در آن زمان  قحطی و خشکسالی سختی همه جا را فرا گرفت و جنگ دو سپاه ایران و توران به درازا کشید. منابع این اپیزود: تاریخ اساطیری ایران، ژاله آموزگار پژوهشی در اساطیر ایران، مهرداد بهار شاهنامه فردوسی، جلال خالقی مطلق برای مطالعه ی مطالب بیشتر می توانید به سایت آکادمی دانا مراجعه کنیدDana Academy  

پنج - پادشاهان پیشدادی قسمت چهارم منوچهر و سرگذشت سام نریمان و زال

منوچهر بعد از رسیدن به پادشاهی، فرمانروایی خود را در ایرانشهر استحکام بخشید. در روایات کهن ایرانی ابر قهرمانی به نام آرش کمانگیر در دوره ی منوچهر می زیست. بنا به روایت شاهنامه، منوچهر نوه ی ایرج و از تبار فریدون و از پادشاهان پیشدادی ست. پادشاهی او صد و بیست سال طول کشید. در زمان تاجگذاری منوچهر، فریدون او را به سام نریمان سپرد. در همین مهمانی بود که به سام نریمان خبر دادند که صاحب فرزندش زال شده است. به دنیا آمدن زال و بزرگ شدنش در کنار سیمرغ، دیدار زال و رودابه و ازدواجشان و به دنیا آمدن رستم در دوره ی پادشاهی منوچهر اتفاق افتاد.منابع این اپیزود: تاریخ اساطیری ایران، ژاله آموزگار فرهنگ ایران باستان، ابراهیم پور داوود پژوهشی در اساطیر ایران، مهرداد بهار شاهنامه فردوسی، جلال خالقی مطلق برای مطالعه ی مطالب بیشتر می توانید به سایت آکادمی دانا مراجعه کنیدDana Academy  

چهار- پادشاهان پیشدادی قسمت سوم فریدون

فریدون در اوستا قهرمانی ست که شخصیتی نیمه خدایی دارد و لقب او‌ اژدهاکش ست. او‌ پسر آبتین بود؛ دومین کسی که هوم را مطابق آئین فشرد و این موهبت به او‌ رسید که  پسری مانند فریدون داشته باشد. فریدون کسی ست که بر ضحاک غالب شد ولی او را نکشت و دربندش کرد. در شاهنامه، فریدون از پادشاهان پیشدادی بود که پانصد سال فرمانروایی کرد. او از نژاد جمشید و پدرش آبتین از قربانیان ضحاک بود. کاوه ی آهنگر به همراه جمعی از مردم به سوی فریدون رفتند و او را به نبرد با ضحاک همراهی کردند. او چرم پاره ی کاوه را با پرنیان و زر و گوهر آراست و آن را درفش کاویانی نام نهاد و به کین خواهی برخواست.  فریدون با گرزی گاوسر به سمت کاخ ضحاک رفت و آن را بر سر ضحاک کوبید و چون پیک ایزدی او را از کشتن ضحاک بازداشت؛ دست و پای او را بست و در غاری در کوه دماوند زندانیش کرد. فریدون بر تخت پادشاهی نشست. برخی جشن مهرگان را یادبودی از به تخت نشستن فریدون می دانند.   منابع این اپیزود: تاریخ اساطیری ایران، ژاله آموزگار فرهنگ ایران باستان، ابراهیم پور داوود پژوهشی در اساطیر ایران، مهرداد بهار شاهنامه فردوسی، جلال خالقی مطلق برای مطالعه ی مطالب بیشتر می توانید به سایت آکادمی دانا مراجعه کنیدDana Academy  

سه - ضحاک

ضحاک، دهاک و اژی دهاک هم نام داشت. اژی دهاک در متن های دینی ایران باستان جز دیوان و فرزند اهریمن ست که سه سر، سه چشم و سه پوزه داشت. در اوستا فقط شخصیت دیوی دارد که سرانجام فریدون با ضحاک نبرد می کند و او را از میان برمی دارد. در شاهنامه به گونه ی دیگری آمده است؛ ضحاک فرزند امیری نیک سرشت و دادگر به نام مرداس بود. ضحاک با فریبکاری اهریمن، پدر خود را با حیله از میان برداشت و به جای او بر تخت نشست و بر فرمانروایی جمشید نقطه ی پایان گذاشت. اهریمن از او خواست که به پاداش آنچه بر او انجام داده بر دوش او بوسه بزند. بر اثر این بوسه، بر دوش ضحاک دو مار رویید و اژی دهاک سه سر، سه پوزه و شش چشم اوستا به این صورت جلوه کرد. مغز جوانان سرزمین ایران خوراک مارهای دوش او بود. دوران ضحاک هزار سال طول کشید. رفته رفته خردمندی و درستی از بین رفت و خرافات و نادرستی آشکار شد.منابع این اپیزود: تاریخ اساطیری ایران، ژاله آموزگار فرهنگ ایران باستان، ابراهیم پور داوود پژوهشی در اساطیر ایران، مهرداد بهار شاهنامه فردوسی، جلال خالقی مطلق برای مطالعه ی مطالب بیشتر می توانید به سایت آکادمی دانا مراجعه کنیدDana Academy  

دو - پادشاهان پیشدادی قسمت دوم جمشید

بر اساس متن های اوستا، جمشید پسر ویوَنگهان ست. ویونگهان نخستین کسی ست که هوم را مطابق آئین می فشارد و این سعادت به او‌ می رسد که صاحبدفرزندی به نام جم درخشان یا جمشید شود. در شاهنامه جمشید از پادشاهان پیشدادی و فرزند تهمورث ست. مدت پادشاهی او هفتصد سال ذکر شده است. سیصد سال اول به شش دوره ی پنجاه ساله تقسیم شده که در دوره ی اول انسان ها که دانش آهنگری را در دوره ی تهمورث آموخته بودند؛ سلاح های جنگی مثل شمشیر، زره و گرز ساختند. در پنجاه سال دوم به پوشش ها و لباس مردم پرداخت و نحوه ی بافتن پارچه های مختلف مثل ابریشم و حریر را به آنها آموخت... منابع این اپیزود: تاریخ اساطیری ایران، ژاله آموزگار فرهنگ ایران باستان، ابراهیم پور داوود پژوهشی در اساطیر ایران، مهرداد بهار شاهنامه فردوسی، جلال خالقی مطلق برای مطالعه ی مطالب بیشتر می توانید به سایت آکادمی دانا مراجعه کنیدDana Academy  

یک - پادشاهان پیشدادی قسمت اول گیومرث، هوشنگ و تهمورث

اورمزد آفرینش گیتی را آغاز می کند. او در یک سال و در شش نوبت پیش نمونه های شش پدیده ی اصلیِ آفرینش یعنی آسمان، آب، زمین، گیاه، جانور و انسان را می آفریند. پیش نمونه ی انسان گیومرث ست که به معنی «زنده ی میرا» ست. این آفرینش هفتاد روز به طول می انجامد. گیومرث نمونه ی انسان کامل ست که برای یاری و کمک به آفریدگار خلق می شود و به همین دلیل او را مرد اَهلَوْ (مرد مقدس) نیز نامیده اند.  به روایت شاهنامه تاریخ اساطیری ایران با گیومرث که اولین پادشاه پیشدادی ست آغاز می شود و او را به عنوان اولین انسان و اولین کدخدای جهان می خواند. گیومرث سی سال پادشاهی کرد. منابع:تاریخ اساطیری ایران، ژاله آموزگارپژوهشی در اساطیر ایران، مهرداد بهارشاهنامه فردوسی، جلال خالقی مطلق برای مطالعه ی مطالب بیشتر می توانید به سایت آکادمی دانا مراجعه کنیدDana Academy